خلق اعداد تصادفي، Random number

شئ Math داراي يک متد مفيد براي خلق اعداد تصادفي بنام random است که الگوي آن بصورت زير ميباشد:

Math.random ( )

شئ رشته يا String

شئ String يکي ديگر از شئ هاي درون ساخت جاوااسکريپت ميباشد و براي کار کردن روي متنها استفاده مي شود. رشته هاي متني عبارتند از کليه کاراکترهايي که بتوان توسط کيبورد تايپ کرد و تا زماني که اين کاراکترها بين دو علامت " " قرار بگيرند، جاوااسکريپت آنها را در شئ String ذخيره خواهد کرد.

البته شما مي توانيد يک رشته متني را بصورت خيلي ساده در يک متغير ذخيره کنيد و نيازي هم به اين شئ نداشته باشيد، مانند کد زير:

mytxt = "This is a string."

شئ جاوااسکريپت چيست؟

وظيفه شئ ها را مي توان شبيه به متغير ها دانست اما شئ ها بسيار کامل تر از متغيرها هستند چون آنها مي توانند اطلاعات بيشتري را در خود ذخيره کنند و همچنين تفاوت ديگري هم که با متغيرها دارند اينست که متغيرها بايد تعريف شوند تا جاوااسکريپت آنها را بشناسد اما بعضي از شئ ها در جاوااسکريپت ساخته و تعريف شده اند. اين شئ هاي از قبل تعريف شده را درون ساخت يا Built-in مي گويند مانند شئ Date . البته همانطور که ميدانيد بايد همين اشياء هم در ابتداي کد يکبار ديگر با دستور new تعريف شوند:

mydate = new Date ( )
name = new Array ( )

پس فراموش نکنيد که از اين دستور براي شروع يک object استفاده کنيد.

کليه شئ ها داراي خصوصيات و متدهاي شناخته شده براي جاوااسکريپت هستند که آنها را با گذاشتن يک نقطه بعد از خود شئ بکار مي بريم و مي توانيم مقادير مختلفي را براي آنها در نظر بگيريم.

انواع اشياء

به غير از شئ هاي درون ساخت Date و Array که در صفحات قبل با آنها آشنا شديد، شئ هاي درون ساخت ديگر جاوااسکريپت عبارتند از شئ String و Math و شئ هايي که مربوط به HTML DOM  مي شوند. در بخش هاي بعدي به ترتيب به توضيح هر کدام از اين اشياء خواهيم پرداخت.

دستور with

پنجره Alert

پنجره alert ، حاوي يک اخطاريه براي کاربر است که در آن هشداري داده مي شود تا کاربر متوجه کاري که مي کند باشد. دستور اين پنجره به صورت زير است:

alert (" text ")

 اين پنجره فقط داراي يک دکمه OK است که کاربر بعد از خواندن آن اخطاريه با زدن دکمه ok ، پنجره را مي بندد.

تابع چیست؟

هنگاميکه شما شروع به نوشتن کد مي کنيد، بايد سعي کنيد که اسکريپت شما حتي الامکان خلاصه و منظم و خوانا باشد تا در مراجعت بعدي براي عيب يابي و يا تغييرات، مشکلي نداشته باشيد. هميشه کدهاي شما کوتاه نيست و گاهي اسکريپت شما ممکن است تا پنجاه خط برسد که در اين موقع نياز به يک سازمان دهي داريد.

توابع يا همان functions در جاوااسکريپت مي توانند کمک بزرگي به اين سازمان دهي کنند. شما مي توانيد يک مجموعه کد را که بايد در جاهاي مختلف تکرار شود را به صورت يک تابع تعريف کنيد و در هر جاي اسکريپت به آن نياز داشتيد آنرا فراخواني کنيد و از نوشتن مجدد بپرهيزيد. پس يک تابع، مجموعه کدي است که مي توان آنرا در جاهاي مختلف اسکريپت استفاده کرد بدون آنکه نياز به نوشتن مجدد آن کدها باشد. يک تابع مي تواند هر دستوري از جاوااسکريپت و يا حتي يک خط کد ساده باشد:

function message ( )
{

آرايه چيست؟

آرايه يکي ديگر از دستورات جاوااسکريپت مي باشد که همانند بقيه دستورها يک وظيفه اي دارد و بهترين خاصيت اين دستور، کوتاه کردن اسکريپت ما است. شئ آرايه يا همان Array براي ذخيره کردن مقادير متفاوت در يک متغير بکار مي رود. همانطور که مي دانيد تا قبل از شناخت اين دستور براي هر متغير يک مقدار مشخص در نظر گرفته مي شد، اما توسط يک آرايه شما مي توانيد چندين مقدار را به يک متغير نسبت دهيد. بطور مثال مي توانيد اسامي روزهاي هفته را در يک متغير ذخيره کنيد. دستور آرايه داراي قسمتهايي

حلقه for

در اين حلقه، مجموعه کد مورد نظر به تعداد مشخص تکرار مي شود که در ابتداي حلقه تعداد دفعات اجراي کد بايد اعلام شود. پس هرگاه مي دانستيد که چند بار قرار است کد اجرا شود از اين حلقه استفاده کنيد. بطور مثال مي خواهيم اعداد از 0 تا 10 در صفحه چاپ شوند:

switch

دستور switch يکي ديگر از دستورات شرطي جاوااسکريپت است که چندين شرط را براي متغيرها مقايسه مي کند تا نتايج مختلف بدست بيايد. در حقيقت دستور switch از تکرار if else جلوگيري مي کند. در مواردي که شرطها و نتايج آنها کم هستند مي توانيد از دستور if else استفاده کنيد اما براي شرطهاي زياد بهتر است switch را بکار بريد تا کد شما منظم تر باشد.

تنها مشکلي که اين دستور دارد اينست که از نسخه javascript 1.2 به بعد از آن پشتيباني شده که ممکن است بعضي از مرورگرهاي قديمي با اين دستور مشکل داشته باشند، ولي در ايران مشکلي نيست چون مطمئناً به علت استفاده رايگان از مرورگرها، ديگر کسي را پيدا نخواهيد کرد که مرورگر قديمي داشته باشد.

دستور سوئيچ مانند if داراي قسمتهايي است، که اجازه دهيد يک مثالي را بيان کنم و سپس به توضيح بخشهاي مختلف آن بپردازم.

دستور if

اغلب اوقات هنگام نوشتن يک اسکريپت، شما نياز داريد که تصميم هاي متفاوتي در مقابل نتايج مختلف بگيريد. بطور مثال ميخواهيد هنگاميکه يک کاربر وارد سايت شما مي شود اگر ساعت قبل از 10 صبح بود يک متن در بالاي صفحه ظاهر شود و به کاربر صبح بخير بگويد. در اينجا دستور if به کمک ما مي آيد. اين دستور يکي از مهمترين دستور در کد نويسي است چون توسط آن مي توانيم شرط تعيين کنيم که اگر اينطور شد، نتيجه اين باشد. اين دستور هميشه دو قسمت دارد: يکي قسمت شرط و ديگري قسمت نتيجه شرط است. به کد زير توجه کنيد:

عملگر چيست؟

عملگرها يا همان operator ها،  سمبلي براي نشان دادن يک علامت مشخص هستند که هر کدام از آنها وظيفه خاصي دارند، مثلاً علامت + نشان دهنده جمع کردن است. در کل، عملگرها در زبانهاي برنامه نويسي بسيار کاربرد دارند و همچنين در جاوااسکريپت که توسط آنها مي توان عملياتي را بر روي اعداد و رشته هاي متني انجام داد. در اين صفحه با انواع عملگرها آشنا مي شويد ولي نگران کاربرد آنها نباشيد چون در بخشهاي بعدي بيشتر به آنها نياز خواهيم داشت و مفهوم اصلي آنها را درک خواهيد کرد.

انواع عملگرها

عملگرها در جاوااسکريپت به چند دسته تقسيم مي شوند:

عملگرهاي رياضي يا Arithmetic Operators: اين نوع عملگرها چهار عمل اصلي در رياضي را انجام مي دهند. علاوه بر آنها يک عملگر وظيفه نمايش خارج قسمت يک تقسيم

Date Object

يکي از ويژگي هايي که جاوااسکريپت دارد جمع آوري اطلاعات از سيستم کاربر و نمايش آنها در صفحات وب است. همانطور که ميدانيد زبان اچ تي ام ال به تنهايي قادر به انجام چنين کاري نيست اما با کمک زبانهاي ديگر تحت وب مانند Javascript ، مي تواند تا حدودي اين مشکل را برطرف کند. شئ هايي در جاوااسکريپت وجود دارند که توسط متدهاي مختلف، اطلاعات مورد نياز را از سيستم گرفته و در اختيار کاربران قرار مي دهند. يکي از اين object ها و شئ ها ، Date مي باشد که به کمک آن مي توانيم تاريخ و زمان سيستم را هنگام اجراي کد دريافت کنيم، سپس آنرا نمايش دهيم و يا اينکه در يک متغير ذخيره کنيم تا در صورت لزوم از آن بهره گيريم. اين object بصورت زير تعريف مي شود:

new Date()

به طرز نوشتن آن دقت کنيد که غير از اين باشد با پيغام خطا روبرو خواهيد شد چون جاوااسکريپت زبان حساسي است پس هر جا که حروف بزرگ

متغير چيست؟

متغيرها يکي از مباحث مهم در جاوااسکريپت هستند چون کاربرد زيادي در اين زبان دارند. متغيرها يا Variables مانند يک ظرف و مخزن براي ذخيره سازي اطلاعات هستند که اين اطلاعات مي تواند يک کلمه يا جمله ، عدد و يا حتي يک شئ باشد. متغيرها، کد نويسي را راحت تر کرده و نظم خاصي به اسکريپت ما مي بخشند. بطور مثال ما يک متن را مي خواهيم در چند نقطه از کد وارد کنيم که بجاي آن مي توانيم از يک کلمه کوتاه که اين متن در آن ذخيره شده استفاده کنيم تا از تکرار جلوگيري کرده و اسکريپت هم شلوغ نشود. به مثال زير توجه کنيد تا وظيفه يک متغير را ببينيد:

نوشتن اسکريپت در قسمت head

کليه کدهاي جاوااسکريپت به محض باز شدن يک صفحه وب در مرورگر اجرا مي شوند اما گاهي اوقات ما نياز داريم تا يک اسکريپت زودتر از کدهاي ديگر اجرا شده و يا آماده باشد تا در صورت لزوم فراخواني شود. که اينگونه کدها را بايد در قسمت سر و ما بين تگ head بنويسيم. بطور مثال شما نياز به اين داريد که به محض ورود کاربر به صفحه در همان ابتدا پيغامي ظاهر شود و تا کاربر آنرا تأييد نکرده است صفحه تکميل نشود. اسکريپتهاي قسمت سر هميشه آماده اجرا و يا آماده پاسخ به اتفاقي در صفحه وب هستند، که در اين مورد شما مطمئن هستيد اسکريپت مورد نظر قبل از هر چيزي در صفحه، اجرا خواهد شد. براي نوشتن کدهاي جاوااسکريپت بصورت زير عمل مي کنيد:

نوشتن اسکريپت در قسمت بدنه

يکي از مواردي که در نوشتن کدهاي جاوااسکريپت ممکن است زياد با آن برخورد کنيد، دريافت پيغام هاي خطا هنگام اجراي کدها در مرورگر مي باشد، پس بهتر است در همين ابتداي کار با آنها آشنا شويد تا هنگام مشاهده خطا، تجربه کافي براي رفع آن داشته باشيد. خطاهاي جاوااسکريپت را به دو صورت متوجه مي شويد يکي ظاهر شدن مثلثي زرد با يک علامت تعجب در سمت چپ نوار وضعيت مرورگر مانند شکل زير:

در بعضي از مرورگرها اين نوار مشاهده نمي شود که مي توانيد براي مشاهده آن به منوي View مرورگر رفته و روي گزينه Status Bar کليک کنيد. حالت ديگر ديدن پيغامهاي خطا، باز شدن يک پنجره در وسط مرورگر است که در اين حالت جزئيات خطاي ايجاد شده را هم مي توانيد مشاهده کنيد. مانند شکل زير:

توجه داشته باشيد، در نسخه هاي جديد مرورگر اينترنت اکسپلورر اين پنجره مشاهده نميشود و ابتدا آنرا بايد فعال کنيد. براي فعال کردن آن به منوي Tools مرورگر رفته و گزينه Internet Options را انتخاب

تگ اسکريپت

جاوااسکريپت هم مانند زبان HTML از يکسري دستور و گرامر خاص خود پيروي مي کند. البته اين زبان به سادگي اچ تي ام ال نيست و بسيار هم حساس است، مثلاً در اچ تي ام ال فاصله بين تگها اهميتي ندارد و مرورگر آنرا ناديده مي گيرد اما در جاوااسکريپت فاصله بايد متناسب باشد که اگر رعايت نشود با پيغام خطا روبرو خواهيد شد. در قسمت بعد با چگونگي پيغامهاي خطا در جاوااسکريپت آشنا مي شويد. همانگونه که اطلاع داريد کدهاي جاوااسکريپت را بايد در ميان تگهاي HTML قرار دهيد. به همين دليل يک تگ براي آن در نظر گرفته شده است:

که کليه دستورات جاوااسکريپت بايد مابين آنها قرار گيرد. اين تگهاي اچ تي ام ال به